۱. بهترین جایگزین Notepad؛ Notepad++ و Visual Studio Code
Notepad برای نوشتن یادداشتهای ساده، باز کردن فایلهای متنی و مشاهده محتوای فایلهای TXT مناسب است. بااینحال، اگر مرتب با کد، فایلهای پیکربندی، لاگها یا متنهای ساختاریافته کار میکنید، امکانات آن ممکن است کافی نباشد.
دو جایگزین شناختهشده برای این برنامه عبارتاند از Notepad++ و Visual Studio Code.
Notepad++؛ جایگزین سبک و کاربردی
Notepad++ یک ویرایشگر متن رایگان و متنباز است که امکانات بیشتری نسبت به Notepad ارائه میدهد.
<figure> </figure>
مهمترین قابلیتهای Notepad++ عبارتاند از:
-
باز کردن چند فایل در تبهای جداگانه
-
تشخیص و رنگآمیزی دستورات زبانهای برنامهنویسی
-
جستوجو و جایگزینی پیشرفته متن
-
پشتیبانی از Regular Expressions
-
ثبت و اجرای Macro برای کارهای تکراری
-
نصب افزونههای مختلف
-
تنظیم کدگذاری متن و قالببندی فایلها
برای مثال، اگر بخواهید یک فایل JSON را بررسی کنید، Notepad++ میتواند ساختار آن را با رنگبندی مشخص نمایش دهد و پیدا کردن خطاهای متنی را سادهتر کند.
مزایا:
-
سبک و سریع
-
رابط کاربری نسبتاً ساده
-
مناسب برای ویرایش فایلهای متنی و کد
-
پشتیبانی از افزونهها
-
رایگان و متنباز
محدودیتها:
-
محیط کاربری آن نسبت به ویرایشگرهای مدرن کمی قدیمی به نظر میرسد.
-
برای پروژههای بزرگ برنامهنویسی بهاندازه IDEها امکانات ندارد.
-
برخی قابلیتهای پیشرفته به نصب افزونه نیاز دارند.
وبسایت رسمی: https://notepad-plus-plus.org/

Visual Studio Code؛ گزینه مناسب برای برنامهنویسان
اگر علاوه بر ویرایش متن، به مدیریت پروژههای برنامهنویسی، افزونهها، ترمینال و ابزارهای توسعه نیاز دارید، Visual Studio Code انتخاب کاملتری است.
<figure> </figure>
قابلیتهای مهم آن عبارتاند از:
-
پشتیبانی از زبانهایی مانند Python، JavaScript، HTML و CSS
-
تکمیل خودکار کد
-
شناسایی خطاهای برنامهنویسی با افزونههای مناسب
-
ترمینال داخلی
-
یکپارچگی با Git
-
مدیریت پروژه و پوشهها
-
افزونههای متعدد برای توسعه نرمافزار
البته VS Code یک ویرایشگر کد حرفهایتر است و برای باز کردن سریع یک فایل متنی ساده ممکن است بیش از نیاز کاربر امکانات داشته باشد.
کدام را انتخاب کنیم؟
| نیاز کاربر | پیشنهاد |
|---|---|
| یادداشت و ویرایش متن ساده | Notepad |
| ویرایش فایلهای متنی و کدهای کوچک | Notepad++ |
| برنامهنویسی و مدیریت پروژه | Visual Studio Code |
| ویرایش فایلهای تنظیمات و لاگ | Notepad++ |
| توسعه نرمافزار با افزونه و Git | Visual Studio Code |
۲. بهترین جایگزین File Explorer؛ برنامه Files و Directory Opus
File Explorer ابزار اصلی مدیریت فایلها در ویندوز است؛ اما کاربران حرفهای ممکن است به امکانات بیشتری مانند نمایش همزمان چند پوشه، برچسبگذاری فایلها، مدیریت بهتر فضای ابری و عملیات پیشرفته فایل نیاز داشته باشند.
دو جایگزین قابلتوجه برای این برنامه Files و Directory Opus هستند.
Files؛ فایل منیجر مدرن برای ویندوز
Files یک فایل منیجر با رابط کاربری مدرن است که تجربهای مشابه File Explorer ارائه میدهد، اما قابلیتهای بیشتری برای مدیریت پوشهها و فایلها در اختیار کاربر قرار میدهد.
<figure> </figure>
مهمترین امکانات آن عبارتاند از:
-
باز کردن چند پوشه در تبهای جداگانه
-
نمایش همزمان دو مسیر در Split View
-
برچسبگذاری فایلها و پوشهها
-
دسترسی به مسیرهای مختلف از نوار کناری
-
مدیریت فایلهای فشرده
-
پشتیبانی از سرویسهای ذخیرهسازی ابری در سناریوهای پشتیبانیشده
-
شخصیسازی ظاهر و تنظیمات محیط کار
برای مثال، اگر بخواهید فایلهای یک پروژه را از یک پوشه به پوشه دیگر منتقل کنید، میتوانید هر دو مسیر را در یک پنجره باز کرده و بدون جابهجایی مداوم بین پنجرهها کار کنید.
مزایا:
-
ظاهر مدرن و هماهنگ با ویندوز
-
پشتیبانی از تب و نمایش دوگانه
-
امکانات مناسب برای مدیریت فایلهای متعدد
-
متنباز بودن پروژه
محدودیتها:
-
برخی عملیات خاص ممکن است همچنان به File Explorer نیاز داشته باشند.
-
امکانات و عملکرد آن در همه سناریوها الزاماً با فایل منیجر داخلی ویندوز یکسان نیست.
-
برای کارهای بسیار پیشرفته، ممکن است به نرمافزار تخصصیتری نیاز داشته باشید.
وبسایت رسمی: https://files.community/
Directory Opus؛ فایل منیجر حرفهای
اگر مدیریت فایل بخش مهمی از کار روزانه شماست، Directory Opus یکی از گزینههای پیشرفتهتر محسوب میشود.
<figure> </figure>
قابلیتهای مهم این نرمافزار:
-
نمایش دو پنل مستقل برای مدیریت فایلها
-
فیلتر و جستوجوی پیشرفته
-
تغییر نام گروهی فایلها
-
تعریف دکمهها و فرمانهای سفارشی
-
مدیریت آرشیوها و فایلهای فشرده
-
همگامسازی و مقایسه پوشهها
-
شخصیسازی گسترده رابط کاربری
این برنامه برای مدیران فایلهای حجیم، عکاسان، طراحان، توسعهدهندگان و کاربران حرفهای مناسب است.
محدودیت اصلی: Directory Opus نرمافزاری تجاری است و برخلاف Files، برای استفاده کامل باید شرایط خرید و مجوز آن را بررسی کنید.
وبسایت رسمی: https://www.gpsoft.com.au/
مقایسه Files و Directory Opus
| ویژگی | Files | Directory Opus |
|---|---|---|
| تبهای متعدد | دارد | دارد |
| نمایش دو پنل | دارد | دارد |
| شخصیسازی | مناسب | بسیار گسترده |
| عملیات پیشرفته فایل | مناسب | گسترده |
| امکانات خودکارسازی | محدودتر | پیشرفته |
| مدل مجوز | رایگان و متنباز | تجاری |
| مناسب برای | کاربران عمومی و نیمهحرفهای | کاربران حرفهای |
اگر فقط به دنبال محیطی مدرنتر از File Explorer هستید، Files انتخاب مناسبی است. Directory Opus برای کسانی ارزش بیشتری دارد که به کنترل دقیق و امکانات حرفهای نیاز دارند.
۳. بهترین جایگزین Windows Media Player؛ VLC و MPC-BE
برنامه Media Player ویندوز برای پخش موسیقی و ویدئوهای معمولی مناسب است؛ اما ممکن است هنگام اجرای فایلهایی با فرمتهای خاص، زیرنویسهای متفاوت یا کدکهای کمتر رایج با محدودیت روبهرو شوید.
در این شرایط، VLC و MPC-BE دو جایگزین کاربردی هستند.
VLC Media Player؛ پخشکننده همهکاره
VLC Media Player یکی از شناختهشدهترین پخشکنندههای رایگان و متنباز است که از طیف گستردهای از فرمتهای صوتی و تصویری پشتیبانی میکند.
<figure> </figure>
امکانات مهم VLC:
-
پخش فایلهای MP4، MKV، AVI و بسیاری از فرمتهای دیگر
-
پشتیبانی از فرمتهای صوتی مانند MP3، FLAC و WAV
-
پشتیبانی از زیرنویس
-
تنظیم سرعت پخش
-
تغییر نسبت تصویر
-
تنظیم صدا و اکولایزر
-
پخش رسانه از طریق شبکه و جریانهای اینترنتی
-
تبدیل برخی فرمتهای رسانهای
یکی از مزیتهای مهم VLC این است که برای پخش بسیاری از فرمتها به نصب جداگانه کدک نیاز ندارید.
مزایا:
-
رایگان و متنباز
-
پشتیبانی گسترده از فرمتها
-
امکانات پیشرفته صوتی و تصویری
-
قابل استفاده در سیستمعاملهای مختلف
محدودیتها:
-
رابط کاربری آن برای بعضی کاربران قدیمی به نظر میرسد.
-
تنظیمات زیاد ممکن است برای کاربران مبتدی گیجکننده باشد.
-
برای مدیریت حرفهای کتابخانه موسیقی، گزینههای تخصصیتری وجود دارند.
وبسایت رسمی: https://www.videolan.org/vlc/
MPC-BE؛ گزینهای سبک برای پخش ویدئو
MPC-BE (Media Player Classic – Black Edition) یک پخشکننده چندرسانهای برای ویندوز است که به رابط ساده و کنترلهای کاربردی شهرت دارد.
<figure> </figure>
امکانات مهم آن:
-
پشتیبانی از فرمتهای متداول ویدئویی
-
کنترل پیشرفته زیرنویس
-
تنظیم سرعت پخش
-
پشتیبانی از فیلترهای صوتی و تصویری
-
تنظیمات گسترده برای پخش ویدئو
-
رابط کاربری ساده و کلاسیک
این نرمافزار برای کاربرانی مناسب است که بیشتر با فایلهای ویدئویی محلی کار میکنند و به یک پخشکننده کمحاشیه نیاز دارند.
وبسایت پروژه: https://sourceforge.net/projects/mpcbe/
VLC بهتر است یا MPC-BE؟
| معیار | VLC | MPC-BE |
|---|---|---|
| پشتیبانی از فرمتها | گسترده | گسترده |
| پخش جریان اینترنتی | امکانات مناسب | تمرکز اصلی نیست |
| تنظیمات زیرنویس | دارد | دارد |
| رابط کاربری | چندمنظوره | ساده و کلاسیک |
| سیستمعامل | چندسکویی | ویندوز |
| مناسب برای | استفاده عمومی و چندرسانهای | پخش فایلهای ویدئویی محلی |
اگر یک پخشکننده همهکاره میخواهید، VLC انتخاب مطمئنی است. اگر رابط سادهتر و تمرکز بر پخش فایلهای محلی را ترجیح میدهید، MPC-BE را نیز بررسی کنید.
۴. بهترین جایگزین Photos؛ FastStone Image Viewer و IrfanView
برنامه Photos ویندوز برای مشاهده تصاویر و انجام ویرایشهای ساده مناسب است. بااینحال، کسانی که مجموعه بزرگی از تصاویر دارند یا مرتب تصاویر را تبدیل و تغییر اندازه میدهند، ممکن است به ابزارهای تخصصیتری نیاز پیدا کنند.
FastStone Image Viewer؛ مدیریت و مشاهده حرفهای تصاویر
FastStone Image Viewer یک نرمافزار برای مشاهده، مدیریت و ویرایش ابتدایی تصاویر است.
<figure> </figure>
مهمترین قابلیتهای آن:
-
مشاهده سریع تصاویر
-
مرور پوشهها و مجموعه عکسها
-
بزرگنمایی و بررسی جزئیات
-
تبدیل فرمت تصاویر
-
تغییر اندازه گروهی
-
تغییر نام گروهی
-
برش و چرخش تصاویر
-
اعمال تنظیمات ابتدایی رنگ و نور
-
نمایش اطلاعات فایل و تصویر
برای مثال، اگر ۲۰۰ تصویر محصول برای فروشگاه اینترنتی داشته باشید، میتوانید از قابلیتهای پردازش گروهی برای تغییر اندازه یا تبدیل فرمت آنها استفاده کنید.
مزایا:
-
مناسب برای مدیریت مجموعه تصاویر
-
ابزارهای کاربردی پردازش گروهی
-
امکانات مناسب مشاهده و ویرایش ساده
-
پشتیبانی از فرمتهای متداول تصویر
محدودیتها:
-
رابط کاربری آن نسبت به برنامه Photos مدرن نیست.
-
برای طراحی گرافیکی حرفهای یا ویرایش لایهای ساخته نشده است.
-
برخی شرایط مجوز استفاده به نوع کاربری وابسته است؛ پیش از استفاده تجاری، شرایط رسمی را بررسی کنید.
وبسایت رسمی: https://www.faststone.org/
IrfanView؛ نمایشگر سریع و سبک تصاویر
IrfanView یک نمایشگر تصویر سبک برای ویندوز است که علاوه بر مشاهده عکس، قابلیتهای تبدیل فرمت و پردازش گروهی را نیز ارائه میدهد.
<figure> </figure>
قابلیتهای مهم:
-
باز کردن سریع تصاویر
-
پشتیبانی از فرمتهای متعدد
-
تبدیل گروهی تصاویر
-
تغییر اندازه و تغییر نام فایلها
-
چرخش و برش
-
افزونههای تکمیلی
-
نمایش اطلاعات تصویر
این نرمافزار برای کاربرانی مناسب است که سرعت اجرای برنامه و پردازش تعداد زیادی تصویر برایشان اهمیت دارد.
نکته مهم: IrfanView برای استفاده شخصی رایگان است؛ اما مجوز استفاده تجاری شرایط جداگانهای دارد.
وبسایت رسمی: https://www.irfanview.com/
مقایسه FastStone و IrfanView
| ویژگی | FastStone | IrfanView |
|---|---|---|
| مشاهده تصاویر | دارد | دارد |
| پردازش گروهی | دارد | دارد |
| تغییر اندازه تصاویر | دارد | دارد |
| تبدیل فرمت | دارد | دارد |
| مدیریت مجموعه تصاویر | مناسب | سادهتر |
| سرعت و سبکی | مناسب | بسیار سبک |
| ویرایش ابتدایی | امکانات مناسب | امکانات پایه |
| مجوز | وابسته به نوع استفاده | رایگان برای استفاده شخصی |
برای مرور و مدیریت مجموعه عکسها، FastStone گزینه مناسبی است؛ اما اگر یک نمایشگر سبک و سریع میخواهید، IrfanView را امتحان کنید.
۵. بهترین جایگزین Snipping Tool؛ ShareX و Greenshot
Snipping Tool ابزار داخلی ویندوز برای گرفتن اسکرینشات است و در نسخههای جدید قابلیتهای بیشتری مانند ضبط صفحه نیز ارائه میدهد. بااینحال، کاربران حرفهای ممکن است به گردشکار خودکار، ویرایش سریع تصاویر و تنظیمات پیشرفتهتر نیاز داشته باشند.
ShareX؛ ابزار قدرتمند ثبت و پردازش تصویر
ShareX یک نرمافزار رایگان و متنباز برای ثبت اسکرینشات، ضبط صفحه و پردازش تصویر است.
<figure> </figure>
امکانات مهم ShareX:
-
ثبت تصویر از کل صفحه
-
گرفتن اسکرینشات از پنجره یا ناحیه انتخابی
-
ثبت تصاویر پیمایشی در سناریوهای پشتیبانیشده
-
ضبط صفحه و ساخت GIF
-
افزودن فلش، متن و نشانهگذاری
-
محو یا پوشاندن اطلاعات حساس
-
تعریف میانبرهای اختصاصی
-
خودکارسازی مراحل پس از ثبت تصویر
-
ارسال خروجی به مقصدهای مختلف با تنظیمات کاربر
یکی از ویژگیهای مهم ShareX، امکان ساخت گردشکار اختصاصی است. برای مثال، میتوانید تنظیم کنید که پس از گرفتن اسکرینشات، تصویر بهصورت خودکار در پوشه مشخصی ذخیره شود یا وارد مرحله ویرایش شود.
مزایا:
-
امکانات بسیار گسترده
-
مناسب برای تولیدکنندگان محتوا و کاربران حرفهای
-
قابلیت خودکارسازی
-
رایگان و متنباز
محدودیتها:
-
تنظیمات زیاد ممکن است برای کاربران مبتدی پیچیده باشد.
-
بعضی قابلیتها به پیکربندی اولیه نیاز دارند.
-
امکانات بارگذاری آنلاین به مقصد انتخابی و تنظیمات حساب وابستهاند.
وبسایت رسمی: https://getsharex.com/
Greenshot؛ جایگزین سادهتر برای اسکرینشات
Greenshot برای کاربرانی مناسب است که بیشتر به گرفتن اسکرینشات و اضافه کردن توضیحات نیاز دارند.
امکانات آن:
-
ثبت تصویر از ناحیه انتخابی
-
گرفتن اسکرینشات از پنجره
-
ثبت تصویر از کل صفحه
-
افزودن فلش و کادر
-
درج متن و توضیحات
-
محو کردن بخشهای حساس تصویر
-
ذخیره سریع خروجی
Greenshot نسبت به ShareX سادهتر است و برای تهیه تصاویر آموزشی، مستندات و گزارشهای کاری انتخاب مناسبی محسوب میشود.
وبسایت رسمی: https://getgreenshot.org/
ShareX یا Greenshot؟
| معیار | ShareX | Greenshot |
|---|---|---|
| ثبت اسکرینشات | دارد | دارد |
| ضبط صفحه | دارد | تمرکز اصلی نیست |
| ساخت GIF | دارد | ندارد |
| ویرایش تصویر | امکانات گسترده | ابزارهای ساده |
| خودکارسازی | پیشرفته | محدودتر |
| سهولت استفاده | نیازمند یادگیری | سادهتر |
| مناسب برای | کاربران حرفهای | کاربران عمومی و اداری |
اگر اسکرینشات بخش مهمی از کار روزانه شماست و به امکانات پیشرفته نیاز دارید، ShareX گزینه بهتری است. برای ثبت و توضیح سریع تصاویر، Greenshot کفایت میکند.
۶. بهترین جایگزین Paint؛ Paint.NET و GIMP
Paint برای برش تصاویر، تغییر اندازه، رسم شکلهای ساده و ویرایش ابتدایی کاربرد دارد؛ اما برای کارهایی مانند طراحی لایهای، حذف دقیق پسزمینه و اصلاح حرفهای تصاویر محدود است.
در این شرایط میتوانید Paint.NET یا GIMP را انتخاب کنید.
Paint.NET؛ ویرایشگر تصویر ساده با پشتیبانی از لایهها
Paint.NET یک نرمافزار ویرایش تصویر برای ویندوز است که امکانات بیشتری نسبت به Paint ارائه میدهد.
قابلیتهای مهم آن:
-
کار با لایههای مختلف
-
انتخاب و برش بخشهای تصویر
-
اعمال افکتها و فیلترها
-
تنظیم روشنایی، کنتراست و رنگ
-
پشتیبانی از افزونهها
-
مدیریت چند تصویر در تبهای جداگانه
Paint.NET برای ویرایش تصاویر محصولات، ساخت تصاویر ساده برای وبسایت و انجام اصلاحات گرافیکی سبک مناسب است.
مزایا:
-
رابط کاربری قابلفهم
-
پشتیبانی از لایهها
-
امکانات بیشتر از Paint
-
مناسب برای ویرایش روزمره
محدودیتها:
-
فقط برای ویندوز طراحی شده است.
-
ابزارهای آن بهاندازه نرمافزارهای حرفهای طراحی کامل نیست.
-
برخی قابلیتهای پیشرفته به افزونه نیاز دارند.
وبسایت رسمی: https://www.getpaint.net/
GIMP؛ جایگزین قدرتمند برای ویرایش حرفهای تصاویر
GIMP یک نرمافزار رایگان و متنباز برای ویرایش و پردازش تصویر است که در بسیاری از فعالیتهای گرافیکی کاربرد دارد.
امکانات مهم آن:
-
ویرایش لایهای تصاویر
-
ماسک و انتخاب پیشرفته
-
اصلاح رنگ و نور
-
حذف و جایگزینی بخشهایی از تصویر
-
پشتیبانی از افزونهها
-
ابزارهای طراحی و نقاشی دیجیتال
-
پشتیبانی از فرمتهای متعدد
GIMP برای کاربرانی مناسب است که به ابزارهای پیشرفتهتری از Paint.NET نیاز دارند، اما نمیخواهند از نرمافزارهای تجاری استفاده کنند.
محدودیتها:
-
یادگیری آن زمان بیشتری میبرد.
-
رابط کاربری برای کاربران تازهکار ممکن است پیچیده باشد.
-
جایگزین کامل تمام قابلیتهای تخصصی نرمافزارهای تجاری نیست.
وبسایت رسمی: https://www.gimp.org/
مقایسه Paint.NET و GIMP
| معیار | Paint.NET | GIMP |
|---|---|---|
| ویرایش لایهای | دارد | دارد |
| ابزارهای انتخاب | مناسب | پیشرفته |
| فیلتر و افکت | دارد | گسترده |
| سهولت یادگیری | آسانتر | دشوارتر |
| طراحی حرفهای | محدودتر | امکانات بیشتر |
| سیستمعامل | ویندوز | چندسکویی |
| مدل مجوز | رایگان | رایگان و متنباز |
برای ویرایش سریع تصاویر، Paint.NET انتخاب مناسبی است. اگر به ابزارهای حرفهایتر برای اصلاح و ترکیب تصاویر نیاز دارید، GIMP را بررسی کنید.
۷. بهترین جایگزین نمایشگر PDF ویندوز؛ SumatraPDF و PDF24
در ویندوز میتوان فایلهای PDF را با Microsoft Edge یا برنامههای دیگر باز کرد؛ اما اگر مرتب با اسناد PDF سروکار دارید، ممکن است به نرمافزاری سبکتر یا مجموعهای از ابزارهای پردازش اسناد نیاز داشته باشید.
SumatraPDF؛ نمایشگر سریع و سبک PDF
SumatraPDF یک نمایشگر سبک و رایگان برای ویندوز است که علاوه بر PDF از چندین قالب سند و کتاب الکترونیکی نیز پشتیبانی میکند.
قابلیتهای مهم:
-
باز کردن سریع فایلهای PDF
-
پشتیبانی از EPUB و MOBI
-
پشتیبانی از برخی فرمتهای کتاب کمیک
-
جستوجو در متن سند
-
بزرگنمایی و تنظیم نحوه نمایش صفحات
-
امکان استفاده از نسخه قابلحمل (Portable)
SumatraPDF برای مطالعه کتابها، اسناد و فایلهای طولانی مناسب است.
محدودیت مهم: این نرمافزار یک نمایشگر PDF است و برای ویرایش پیشرفته، امضای دیجیتال یا طراحی فرمهای پیچیده ساخته نشده است.
وبسایت رسمی: https://www.sumatrapdfreader.org/
PDF24؛ مجموعه ابزارهای مدیریت PDF
PDF24 Creator برای کاربرانی مناسب است که علاوه بر مشاهده PDF، به ابزارهای تبدیل و پردازش اسناد نیاز دارند.
امکانات مهم:
-
ترکیب چند فایل PDF
-
جدا کردن صفحات
-
فشردهسازی فایلها
-
تبدیل اسناد به PDF
-
استخراج صفحات
-
چرخاندن و مرتبسازی صفحات
-
ابزارهای مختلف مدیریت سند
اگر مرتب با فایلهای اداری، قراردادها و گزارشهای PDF کار میکنید، PDF24 میتواند مکمل مناسبی برای یک نمایشگر سبک باشد.
وبسایت رسمی: https://www.pdf24.org/
کدام را انتخاب کنیم؟
-
برای باز کردن سریع و مطالعه PDF: SumatraPDF
-
برای ترکیب، تقسیم و فشردهسازی PDF: PDF24
-
برای امضا و ویرایش پیشرفته اسناد: یک ویرایشگر PDF تخصصی را بررسی کنید.
۸. بهترین جایگزین Outlook؛ Mozilla Thunderbird
اگر از برنامه Outlook برای مدیریت ایمیلهای شخصی استفاده میکنید، اما به یک نرمافزار دسکتاپ مستقل نیاز دارید، Mozilla Thunderbird یکی از جایگزینهای شناختهشده است.
Thunderbird یک نرمافزار ایمیل رایگان و متنباز است که برای مدیریت چند حساب ایمیل طراحی شده است.
امکانات مهم آن:
-
مدیریت چند حساب ایمیل
-
پشتیبانی از پروتکلهای IMAP و POP3
-
جستوجو و فیلتر پیامها
-
مدیریت پوشهها
-
دفترچه مخاطبان
-
تقویم و وظایف با امکانات وابسته به نسخه و افزونهها
-
افزونههای تکمیلی
-
امکان استفاده آفلاین از پیامهای دریافتشده
مزایا:
-
رایگان و متنباز
-
مناسب برای مدیریت چند ایمیل
-
قابلشخصیسازی
-
پشتیبانی از افزونهها
محدودیتها:
-
برخی قابلیتهای سازمانی Outlook را بهصورت مستقیم جایگزین نمیکند.
-
امکانات پیشرفته Microsoft 365 مانند بعضی گردشکارهای سازمانی و یکپارچگیهای اختصاصی ممکن است در دسترس نباشند.
-
راهاندازی حسابها به تنظیمات سرویس ایمیل وابسته است.
وبسایت رسمی: https://www.thunderbird.net/
اگر برای کارهای سازمانی از Outlook، تقویم مشترک، صندوقهای پستی مشترک یا سیاستهای مدیریتی Microsoft 365 استفاده میکنید، پیش از مهاجرت باید سازگاری نیازهای سازمان را بررسی کنید.
۹. بهترین جایگزین Microsoft Edge؛ Firefox و Brave
Microsoft Edge مرورگر پیشفرض ویندوز است و از امکاناتی مانند همگامسازی، مدیریت رمز عبور و ابزارهای امنیتی برخوردار است. بااینحال، ممکن است بخواهید از مرورگری با سیاستهای حریم خصوصی، رابط کاربری یا امکانات متفاوت استفاده کنید.
دو جایگزین قابلتوجه عبارتاند از Firefox و Brave.
Mozilla Firefox؛ مرورگر مستقل و قابلشخصیسازی
Firefox مرورگری از بنیاد موزیلا است که از موتور مرورگر مستقل Gecko استفاده میکند.
<figure> </figure>
امکانات مهم آن:
-
مسدودسازی بخشی از ردیابهای اینترنتی
-
حالت مرور خصوصی
-
افزونههای متنوع
-
مدیریت تبها
-
همگامسازی بین دستگاهها
-
تنظیمات حریم خصوصی و امنیت
-
امکانات شخصیسازی رابط کاربری
Firefox برای کاربرانی مناسب است که به تنوع افزونهها، کنترل بیشتر و استفاده از یک موتور مرورگر متفاوت از Chromium اهمیت میدهند.
وبسایت رسمی: https://www.mozilla.org/firefox/
Brave؛ تمرکز بر حریم خصوصی و مسدودسازی ردیابها
Brave مرورگری مبتنی بر Chromium است که امکاناتی برای مسدودسازی تبلیغات و ردیابها در اختیار کاربران قرار میدهد.
<figure> </figure>
قابلیتهای مهم آن:
-
مسدودسازی تبلیغات و ردیابها با Shields
-
کنترل کوکیها و اسکریپتهای مزاحم
-
پشتیبانی از افزونههای سازگار با Chromium
-
امکان همگامسازی
-
تنظیمات حریم خصوصی
-
ابزارهای امنیتی تکمیلی
وبسایت رسمی: https://brave.com/
مقایسه Firefox و Brave
| ویژگی | Firefox | Brave |
|---|---|---|
| موتور مرورگر | Gecko | Chromium |
| مسدودسازی ردیابها | دارد | دارد |
| پشتیبانی از افزونهها | فروشگاه افزونه Firefox | افزونههای سازگار با Chromium |
| شخصیسازی | گسترده | مناسب |
| تمرکز اصلی | استقلال و کنترل کاربر | حریم خصوصی و مسدودسازی محتوا |
| مناسب برای | کاربران عمومی و حرفهای | کاربران علاقهمند به حریم خصوصی |
هر دو مرورگر میتوانند جایگزین Edge شوند؛ اما انتخاب نهایی به سازگاری سایتها، افزونههای موردنیاز و عادتهای کاری شما بستگی دارد.
۱۰. بهترین جایگزین Microsoft Office؛ LibreOffice
Microsoft Word، Excel و PowerPoint از نرمافزارهای پرکاربرد ویندوز هستند؛ اما اگر به دنبال مجموعهای رایگان برای ساخت و ویرایش اسناد، صفحات گسترده و ارائهها هستید، LibreOffice میتواند گزینه مناسبی باشد.
<figure> </figure>
این مجموعه شامل چند برنامه اصلی است:
-
Writer برای نوشتن و ویرایش اسناد
-
Calc برای صفحات گسترده
-
Impress برای ساخت ارائه
-
Draw برای نمودارها و طراحیهای ساده
-
Base برای کار با پایگاه داده
-
Math برای فرمولهای ریاضی
مزایای LibreOffice
-
رایگان و متنباز
-
قابل استفاده بدون اشتراک ماهانه
-
پشتیبانی از قالبهای رایج اسناد
-
امکانات مناسب برای کارهای اداری
-
قابلیت استفاده آفلاین
-
پشتیبانی از سیستمعاملهای مختلف
محدودیتهای LibreOffice
-
سازگاری کامل با تمام قالببندیهای پیچیده Microsoft Office تضمینشده نیست.
-
بعضی ماکروها و قابلیتهای پیشرفته ممکن است بهدرستی منتقل نشوند.
-
امکانات همکاری آنلاین و همزمان آن مشابه Microsoft 365 نیست.
-
در اسناد پیچیده، ممکن است تغییراتی در فونت، جدول یا صفحهآرایی ایجاد شود.
وبسایت رسمی: https://www.libreoffice.org/
نکته: اگر اسناد کاری شما با فرمتهای پیچیده Word و Excel ساخته شدهاند، قبل از مهاجرت کامل، چند فایل واقعی را در LibreOffice باز کنید و نتیجه را با نسخه اصلی مقایسه کنید.
۱۱. بهترین جایگزین Sound Recorder؛ Audacity
Sound Recorder ویندوز برای ضبط صداهای ساده مناسب است؛ اما اگر بخواهید صدا را ویرایش کنید، نویز را کاهش دهید یا چند قطعه صوتی را با هم ترکیب کنید، Audacity امکانات بیشتری ارائه میدهد.
<figure> </figure>
قابلیتهای اصلی Audacity:
-
ضبط صدا از ورودیهای پشتیبانیشده
-
ویرایش چندبخشی صدا
-
حذف یا کاهش نویز با ابزارهای مربوط
-
برش و ترکیب فایلهای صوتی
-
تنظیم بلندی صدا
-
اعمال افکتهای صوتی
-
خروجی گرفتن در قالبهای مختلف
-
پشتیبانی از افزونهها
Audacity برای تولیدکنندگان پادکست، دانشجویان، کاربران آموزشی و افرادی که با فایلهای صوتی کار میکنند مناسب است.
محدودیت: امکانات گستردهتر آن نسبت به Sound Recorder باعث میشود یادگیری برنامه کمی زمانبرتر باشد.
وبسایت رسمی: https://www.audacityteam.org/
۱۲. بهترین جایگزین ابزار فشردهسازی فایل ویندوز؛ 7-Zip
File Explorer ویندوز میتواند فایلهای ZIP را مدیریت کند و در نسخههای جدید از قالبهای بیشتری نیز پشتیبانی میشود؛ اما برای فشردهسازی حرفهای، رمزگذاری و کنترل دقیق تنظیمات آرشیو، 7-Zip انتخاب قدرتمندی است.
<figure> </figure>
امکانات مهم 7-Zip:
-
ساخت آرشیوهای 7z و ZIP
-
استخراج فایلهای فشرده در قالبهای متعدد
-
فشردهسازی با تنظیمات مختلف
-
رمزگذاری آرشیو با AES-256 در قالبهای پشتیبانیشده
-
تقسیم آرشیو به چند بخش
-
بررسی و آزمایش فایلهای فشرده
-
مدیریت فایلها از طریق منوی راستکلیک
مزایا:
-
رایگان و متنباز
-
حجم کم
-
پشتیبانی از فرمتهای متعدد
-
امکانات مناسب برای فشردهسازی و رمزگذاری
محدودیتها:
-
رابط کاربری ساده و نسبتاً قدیمی
-
گزینههای زیاد ممکن است برای کاربران مبتدی غیرضروری باشند.
-
میزان فشردهسازی به نوع فایل و تنظیمات انتخابی وابسته است.
وبسایت رسمی: https://www.7-zip.org/
۱۳. مقایسه سریع بهترین جایگزینهای برنامههای پیشفرض ویندوز
در جدول زیر میتوانید جایگزینهای معرفیشده را در یک نگاه مقایسه کنید.
| برنامه پیشفرض ویندوز | جایگزین پیشنهادی | مهمترین مزیت |
|---|---|---|
| Notepad | Notepad++ | ویرایش متن و کد با امکانات پیشرفته |
| Notepad | Visual Studio Code | محیط توسعه و افزونههای حرفهای |
| File Explorer | Files | تبها و نمایش دوگانه |
| File Explorer | Directory Opus | مدیریت پیشرفته فایلها |
| Media Player | VLC | پشتیبانی گسترده از فرمتها |
| Media Player | MPC-BE | پخش ساده ویدئوهای محلی |
| Photos | FastStone | مدیریت و پردازش گروهی تصاویر |
| Photos | IrfanView | نمایشگر سبک و سریع |
| Snipping Tool | ShareX | ضبط صفحه و خودکارسازی |
| Snipping Tool | Greenshot | اسکرینشات و نشانهگذاری ساده |
| Paint | Paint.NET | ویرایش لایهای آسان |
| Paint | GIMP | ویرایش تصویر پیشرفته |
| PDF Viewer | SumatraPDF | مطالعه سریع PDF |
| ابزارهای PDF | PDF24 | ترکیب، تقسیم و فشردهسازی |
| Outlook | Thunderbird | مدیریت چند حساب ایمیل |
| Microsoft Edge | Firefox | مرورگر مستقل و قابلشخصیسازی |
| Microsoft Edge | Brave | مسدودسازی تبلیغات و ردیابها |
| Microsoft Office | LibreOffice | مجموعه اداری رایگان |
| Sound Recorder | Audacity | ضبط و ویرایش پیشرفته صدا |
| ZIP داخلی ویندوز | 7-Zip | فشردهسازی و رمزگذاری پیشرفته |
۱۴. چگونه برنامه جایگزین را بهعنوان نرمافزار پیشفرض ویندوز انتخاب کنیم؟
پس از نصب نرمافزار جدید، لازم است در صورت تمایل آن را بهعنوان برنامه پیشفرض برای فایلها یا فعالیتهای مشخص انتخاب کنید.
در ویندوز ۱۱ و نسخههای جدید ویندوز ۱۰، تنظیمات این بخش از مسیر Default Apps قابل دسترسی است.
تغییر برنامه پیشفرض در ویندوز ۱۱
۱. وارد Settings شوید.
۲. بخش Apps را باز کنید.
۳. گزینه Default apps را انتخاب کنید.
۴. نام نرمافزار موردنظر یا پسوند فایل را جستوجو کنید.
۵. نوع فایل یا پروتکلی را که میخواهید با برنامه جدید باز شود انتخاب کنید.
۶. برنامه جایگزین را از فهرست انتخاب و تغییر را تأیید کنید.
برای مثال، اگر Notepad++ را نصب کردهاید و میخواهید فایلهای TXT با آن باز شوند، میتوانید پسوند .txt را در بخش Default apps جستوجو و برنامه موردنظر را انتخاب کنید.
آیا میتوان تمام برنامههای پیشفرض ویندوز را حذف کرد؟
خیر. برخی برنامهها و مؤلفهها بخشی از ساختار سیستمعامل هستند و حذف آنها ممکن است امکانپذیر نباشد یا مشکلاتی ایجاد کند.
برای مثال، نصب Files به معنی حذف File Explorer نیست. همچنین برخی پنجرههای سیستمی، انتخاب فایلها و بخشهای داخلی ویندوز همچنان ممکن است از مؤلفههای اصلی استفاده کنند.
بهترین روش این است که نرمافزار جایگزین را نصب کنید، مدتی در کنار برنامه اصلی آزمایش کنید و سپس فقط ارتباط فایلهایی را تغییر دهید که واقعاً میخواهید با برنامه جدید باز شوند.
۱۵. هنگام انتخاب جایگزین برنامههای پیشفرض ویندوز به چه نکاتی توجه کنیم؟
نصب یک نرمافزار جایگزین همیشه به معنای تجربه بهتر نیست. قبل از تغییر برنامههای پیشفرض، چند معیار مهم را بررسی کنید.
۱. امکانات موردنیاز خود را مشخص کنید
ابتدا مشخص کنید چه مشکلی با برنامه فعلی دارید.
برای مثال:
-
اگر File Explorer فاقد امکانات موردنیاز شماست، Files را بررسی کنید.
-
اگر Notepad برای ویرایش کد محدود است، Notepad++ یا VS Code را انتخاب کنید.
-
اگر Media Player فایلهای شما را پخش نمیکند، VLC را امتحان کنید.
بهتر است بهجای نصب چندین برنامه مشابه، یک ابزار متناسب با نیاز اصلی خود انتخاب کنید.
۲. میزان مصرف منابع سیستم را بررسی کنید
برخی نرمافزارهای جایگزین امکانات بیشتری دارند، اما ممکن است حافظه RAM یا پردازنده بیشتری مصرف کنند.
اگر سیستم شما سختافزار محدودی دارد، نرمافزارهای سبکتر را در اولویت قرار دهید. برای مثال، Notepad++ برای ویرایش متن ساده معمولاً انتخاب کمدردسرتری از یک محیط توسعه کامل است.
۳. سازگاری با فایلها و فرمتها را بسنجید
قبل از مهاجرت، بررسی کنید برنامه جدید فرمتهای موردنیاز شما را پشتیبانی میکند.
برای نمونه، اگر در LibreOffice فایلهای پیچیده Excel را باز میکنید، فرمولها، نمودارها و ماکروها را آزمایش کنید.
۴. به امنیت و اعتبار توسعهدهنده توجه کنید
نرمافزارها را از وبسایت رسمی توسعهدهنده، Microsoft Store یا مخازن معتبر دریافت کنید.
از نصب نسخههای دستکاریشده، فایلهای اجرایی ناشناس و بستههای نصب غیررسمی خودداری کنید.
۵. شرایط مجوز و استفاده تجاری را بررسی کنید
رایگان بودن یک برنامه الزاماً به معنی مجاز بودن همه انواع استفاده نیست. بعضی نرمافزارها برای استفاده شخصی رایگان هستند اما برای استفاده تجاری مجوز جداگانه دارند.
این موضوع بهویژه برای نرمافزارهایی مانند نمایشگرهای تصویر و ابزارهای تخصصی اهمیت دارد.
۶. بهروزرسانی و پشتیبانی را در نظر بگیرید
نرمافزاری که بهروزرسانی نمیشود ممکن است بهمرور با نسخههای جدید ویندوز ناسازگار شود یا مشکلات امنیتی پیدا کند.
بهتر است برنامهای انتخاب کنید که توسعهدهنده آن بهصورت منظم نسخههای جدید و اصلاحیههای امنیتی منتشر میکند.
۱۶. کدام برنامههای پیشفرض ویندوز را واقعاً باید جایگزین کنیم؟
لازم نیست تمام برنامههای داخلی ویندوز را تغییر دهید. بسیاری از آنها برای کارهای معمولی کاملاً مناسب هستند.
برای انتخاب بهتر، میتوان کاربران را به چند گروه تقسیم کرد:
کاربران عادی و خانگی:
-
VLC برای پخش فایلهای صوتی و تصویری
-
7-Zip برای مدیریت فایلهای فشرده
-
Files برای مدیریت پیشرفتهتر پوشهها
-
FastStone برای مشاهده و مدیریت تصاویر
کاربران اداری و دانشجویان:
-
Notepad++ برای ویرایش متن
-
SumatraPDF برای مطالعه اسناد
-
LibreOffice برای کارهای اداری
-
Thunderbird برای مدیریت چند حساب ایمیل
برنامهنویسان و کاربران حرفهای:
-
Visual Studio Code برای توسعه نرمافزار
-
Directory Opus برای مدیریت پیشرفته فایلها
-
ShareX برای ثبت و مستندسازی صفحه
-
Audacity برای پردازش فایلهای صوتی
طراحان و تولیدکنندگان محتوا:
-
GIMP برای ویرایش تصاویر
-
Paint.NET برای اصلاحات سریع
-
FastStone برای پردازش گروهی تصاویر
-
ShareX برای ثبت و آمادهسازی اسکرینشاتها
بهترین ترکیب، مجموعهای از برنامههایی است که هرکدام یک نیاز واقعی را برطرف کنند؛ نه تعداد زیادی نرمافزار با قابلیتهای تکراری.
سوالات متداول
بهترین جایگزین رایگان برای برنامههای پیشفرض ویندوز کدام است؟
پاسخ به نوع برنامه بستگی دارد. Notepad++ برای ویرایش متن، Files برای مدیریت فایل، VLC برای پخش رسانه، ShareX برای اسکرینشات و 7-Zip برای آرشیو از گزینههای شناختهشده هستند.
آیا جایگزین کردن File Explorer امکانپذیر است؟
میتوانید برنامهای مانند Files را برای مدیریت روزمره فایلها استفاده کنید؛ اما File Explorer همچنان بخشی از ویندوز باقی میماند و برخی بخشهای سیستم ممکن است از آن استفاده کنند.
Notepad++ بهتر است یا Visual Studio Code؟
برای ویرایش سریع متن، فایلهای تنظیمات و کدهای کوچک، Notepad++ انتخاب سبکتری است. برای برنامهنویسی، مدیریت پروژه و استفاده از ابزارهای توسعه، Visual Studio Code امکانات بیشتری دارد.
بهترین جایگزین Windows Media Player چیست؟
VLC برای پخش طیف گستردهای از فرمتهای صوتی و تصویری گزینه مناسبی است. اگر بیشتر با فایلهای ویدئویی محلی کار میکنید و رابط سادهتری میخواهید، MPC-BE را نیز بررسی کنید.
آیا میتوان برنامههای جایگزین را بهصورت Portable اجرا کرد؟
بعضی از نرمافزارها مانند Notepad++، VLC و SumatraPDF نسخههای قابلحمل دارند. این نسخهها در شرایط مناسب بدون نصب سنتی قابل اجرا هستند؛ البته همه قابلیتها یا تنظیمات ممکن است در همه نسخهها یکسان نباشند.
آیا نصب چند برنامه جایگزین باعث کند شدن ویندوز میشود؟
نصب برنامه بهتنهایی لزوماً باعث کند شدن سیستم نمیشود؛ اما اجرای همزمان برنامههای متعدد در پسزمینه میتواند RAM و منابع پردازنده را مصرف کند. بهتر است فقط نرمافزارهایی را نصب کنید که واقعاً استفاده میکنید.
آیا برنامههای معرفیشده برای ویندوز ۱۰ و ۱۱ مناسب هستند؟
بیشتر نرمافزارهای معرفیشده نسخههایی برای ویندوز ۱۰ و ۱۱ دارند؛ اما نسخه دقیق، معماری پردازنده و حداقل سیستم موردنیاز را در وبسایت رسمی هر برنامه بررسی کنید.
جمعبندی
برنامههای پیشفرض ویندوز برای بسیاری از فعالیتهای روزمره کافی هستند؛ اما اگر به امکانات بیشتر، کنترل دقیقتر یا پشتیبانی از فرمتهای متنوع نیاز دارید، نرمافزارهای جایگزین میتوانند تجربه بهتری فراهم کنند.
در میان گزینههای معرفیشده، Notepad++ برای ویرایش متن، Files برای مدیریت فایل، VLC برای پخش رسانه، FastStone برای مشاهده و پردازش تصاویر، ShareX برای ثبت صفحه، GIMP برای ویرایش حرفهای تصویر و 7-Zip برای مدیریت آرشیوها از انتخابهای کاربردی هستند.
پیشنهاد میشود بهجای جایگزین کردن همه برنامههای ویندوز، ابتدا محدودیتهای نرمافزارهای فعلی خود را مشخص کنید. سپس یک جایگزین مناسب نصب کنید، آن را با فایلها و فعالیتهای واقعی خود آزمایش کنید و در صورت رضایت، بهعنوان برنامه پیشفرض انتخابش کنید.
بهترین برنامههای ضروری برای گوشی اندرویدی
نرمافزارهای قابل حمل (Portable) چیستند و چه مزایایی دارند؟
بهترین نرمافزارهای مدیریت پروژه برای شرکتهای کوچک